Kiến thức thông tin và thư viện trường đại học

[Đăng ngày: 30/08/2016]

Sự bùng nổ nguồn thông tin điện tử, sự phổ biến của công cụ tìm kiếm internet (Google, Yahoo) và tiện dụng của thiết bị điện tử (smartphone, ipad, laptop...) đang khiến người sử dụng thông tin gặp không ít khó khăn trong việc tiếp nhận và sử dụng thông tin. Vì vậy, mỗi người dùng tin thông thái cần phải được trang bị Kiến thức thông tin (KTTT), điều này giúp người học nâng cao khả năng xác định nhu cầu thông tin, có kỹ năng định vị, đánh giá, tổng hợp và sử dụng thông tin một cách hiệu quả cho nhu cầu của mình. Nhận thấy vai trò vô cùng quan trọng của KTTT trong công tác học tập, giảng dạy và nghiên cứu, mặt khác KTTT của cán bộ Thư viện Đại học Thăng Long còn hạn chế. Vì vậy, ngày 24/8/2016, Thư viện đã tổ chức buổi học tập nâng cao kiến thức cho 14 giảng viên và cán bộ Thư viện Trường Đại học Thăng Long dưới sự hướng dẫn của chuyên viên đến từ Thư viện Đại học Hà Nội, Ths. Nguyễn Thị Ngà.

Nội dung buổi học tập, ngoài cung cấp lý thuyết về KTTT, tác giả còn chia sẻ những kinh nghiệm triển khai công tác phổ biến và giảng dạy KTTT cho cán bộ, giảng viên và sinh viên của Trường Đaị học Hà Nội. Theo đó, trường Đại học Hà Nội đã tiến hành triển khai giảng dạy bắt buộc đối với tất cả sinh viên về KTTT tương đương với 5 tiết học và cán bộ thư viện tham gia giảng dạy được trả thù lao như giảng viên. Sau mỗi buổi giảng dạy đều có phiếu đánh giá phản hồi từ phía sinh viên, 100% sinh viên đánh giá môn học mang lại hiệu quả tích cực. Điều này đồng nghĩa với việc kết quả và chất lượng học tập của sinh viên nâng lên. Qua đó góp phần không nhỏ vào việc khẳng định chất lượng đào tạo của một trường Đại học.

Theo chị Ngà trình bày, nội dung của KTTT bao gồm 3 vấn đề chính, được giới thiệu trong hình chiếu minh họa dưới đây:


Theo đó, mỗi sinh viên cần được trang bị những kỹ năng cần thiết khi có một yêu cầu thông tin như:

  • Xác định được nhu cầu thông tin của bản thân và mối quan tâm của cộng đồng mà mỗi cá nhân có liên quan;

  • Làm việc hiệu quả với nhiều nguồn và kênh thông tin khác nhau;

  • Đánh giá và nhận diện đúng thông tin nhận được và tìm kiếm được;

  • Sử dụng và xử lý các nguồn tin sẵn có theo một phương thức phù hợp về mặt văn hóa và đạo đức;

  • Biết được cách thức làm việc một cách có đạo đức với các nguồn học liệu và trích dẫn được dùng đến trong các bối cảnh sống, học tập và làm việc.

Ngoài ra, buổi học cũng cung cấp cho cán bộ, giảng viên “Mô hình sử dụng thông tin để giải quyết vấn đề. Kết hợp kỹ năng tìm kiếm và công nghệ giúp định vị, truy cập, đánh giá, sử dụng thông tin hiệu quả” được gọi “The Big Six Steps” (Sáu bước lớn).

Cụ thể mô hình “The big 6 steps”
1. Xác định vấn đề: Cần xác định những thông tin cần thiết để giải quyết vấn đề

2. Định vị thông tin: Chúng ta cần làm gì để có thông tin cần thiết như xác định nguồn thông tin liên quan đến vấn đề, lựa chọn phương pháp tìm kiếm thích hợp, sử dụng các toán tử tìm kiếm, tiếp cận thông tin

3. Chọn lọc thông tin: Đánh giá và chọn lọc thông tin cần thiết thông qua các tiêu chí như: Tính chính xác; Tính khách quan; Tính cập nhật; Độ tin cậy.

4. Tổ chức thông tin: Sau khi thông tin tìm được cần phải tổ chức, quản lý một cách có hệ thống, khoa học như sử dụng phần mềm mở miễn phí Zotero hay Endnote (mất phí bản quyền)

5. Trình bày thông tin: Dựa vào cấu trúc của bài luận (yêu cầu tin) để trình bày thông tin.

6. Đánh giá thông tin: Đánh giá sản phẩm cũng như quá trình tìm kiếm thông tin xem có đáp ứng yêu cầu tin không, bố cục có rõ ràng không, tài liệu trích dẫn có hợp khoa học không

Hoàn thành 6 bước trên sẽ giúp mọi người hoàn thành được một bài tiểu luận hay một yêu cầu tin đảm bảo đầy đủ thông tin, hợp khoa học.

Để công tác triển khai và phổ biến KTTT cho giảng viên, đặc biệt là sinh viên, thì cần phải có sự phối kết hợp của nhiều bên liên quan như lãnh đạo các cấp, giảng viên, cán bộ phát triển nhân sự, cán bộ tư vấn học tập, cán bộ thư viện. Trong số các đối tác đó, cán bộ thư viện và giảng viên đóng vai trò quan trọng bởi họ là những người trực tiếp cung cấp dịch vụ đào tạo KTTT cho người học.

Dưới đây là bảng phân chia mục tiêu và trách nhiệm của Giảng viên và cán bộ thư viện trong quá trình hỗ trợ sinh viên kỹ năng tìm kiếm thông tin.


Hiện nay, với phương pháp đào tạo mới “Lấy người học là trung tâm”, không ngừng giúp sinh viên tăng cường tính chủ động, tích cực, tự học, tự nghiên cứu là chính, đòi hỏi giảng viên không chỉ biết mà phải luôn nắm chắc được các nguồn học liệu, nhất là những nguồn học liệu có trong thư viện. Chính vì vậy, thư viện với nhiệm vụ là nơi lưu trữ, quản lý và cung cấp các nguồn học liệu phù hợp với chương trình đào tạo của nhà trường cần có sự hợp tác chặt chẽ với giảng viên, thường xuyên liên hệ để giới thiệu và hướng dẫn khai thác, sử dụng nguồn lực thông tin đa dạng và phong phú của mình. Ngược lại, giảng viên cũng cần tham gia nhiều hơn đến các hoạt động thư viện như đề xuất bổ sung tài liệu, tận dụng nguồn học liệu, dịch vụ của thư viện, khuyến khích sinh viên sử dụng thư viện. Từ đó, thư viện cũng sẽ dần hoàn thiện nguồn học liệu của mình cả về nội dung và loại hình, giúp sinh viên hiểu rõ hơn về thư viện của trường, có cái nhìn mới về thư viện, đồng thời sinh viên cũng phát triển thêm nhiều kiến thức và kỹ năng thông tin phục vụ cho quá trình học tập và nghiên cứu.


THƯ VIỆN TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG
Ðịa chỉ: Đường Nghiêm Xuân Yêm - Đại Kim - Hoàng Mai - Hà Nội
Ðiện thọai: 043 559 2376
Email: thuvien@thanglong.edu.vn

Được phát triển bởi D&L